Kadına Yönelik Şiddete Karşı Yeni Çağ: V. Ulusal Eylem Planı Yürürlüğe Girdi!

Türkiye, kadına yönelik şiddeti kökünden kazımak için dev bir adım attı. Katılımcı ve sürdürülebilir yaklaşımla hazırlanan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele V. Ulusal Eylem Planı (2026-2030), 25 Kasım 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile resmiyet kazandı.

Planın Doğuşu ve Hazırlık Süreci

Bu plan, önceki dört ulusal eylem planının birikimi üzerine inşa edildi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda, bilimsel verilere dayalı, yenilikçi bir yöntemle hazırlandı. Ocak 2025'te başlayan çalışmalar, kamu kurumlarından sivil topluma, üniversitelerden yerel yönetimlere kadar geniş bir paydaş katılımıyla şekillendi. Hedef, şiddetsiz ve saygı temelli bir toplum vizyonu oluşturmak. Uygulama 1 Ocak 2026 itibarıyla başladı ve Bakanlık tarafından yönetilen elektronik izleme sistemiyle takip edilecek.

Ana Hedefler ve Stratejiler

Plan, 5 ana hedef, 15 strateji ve tam 130 somut faaliyet içeriyor. Şiddeti önleme, hukuki koruma güçlendirme ve mağdur desteklerini artırma odaklı tasarlandı.

​Şiddetsiz Yaşam ve Saygı Kültürü: Toplumsal farkındalık kampanyalarıyla cinsiyet eşitliğini teşvik edecek. Eğitim müfredatlarına entegre edilecek programlar, genç nesilleri hedef alacak.

Etkin Hukuki Koruma ve Adalete Erişim: Hızlı koruma kararları ve uzman mahkemeler yaygınlaşacak. Şiddet mağdurlarının adalete erişimi kolaylaşacak.

​Risk Odaklı ve Uzmanlaşmış Müdahale: Yapay zeka destekli risk değerlendirme sistemleri devreye girecek. Şiddet potansiyeli yüksek vakalarda önleyici müdahaleler artacak.

Psikolojik İyi Oluş ve Sosyoekonomik Güçlendirme: Mağdurlara psikososyal destek ve ekonomik bağımsızlık programları sunulacak. İstihdam fırsatları çoğalacak.

Kurumsal Kapasite ve Veri Yönetimi: Tüm kurumlar planı bütçelerine entegre edecek. Veri tabanlı izleme ile etkinlik ölçülecek.

​Bu yapı, şiddeti sadece bireysel değil, toplumsal bir sorun olarak ele alıyor. Özellikle kırsal bölgeler ve dezavantajlı gruplar ön planda.

​Katılımcı ve Sürdürülebilir Yaklaşım

Planın gücü, geniş katılımcılıktan geliyor. Sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve uluslararası uzmanlar sürece dahil oldu. Sürdürülebilirlik için, her kurumun stratejik sorumlulukları netleştirildi; yerel yönetimler eğitim ve barınma merkezlerini çoğaltacak. Yenilikçi unsurlar arasında, dijital araçlarla erken uyarı sistemleri ve sanal gerçeklik temelli farkındalık eğitimleri var. Bu sayede, plan uzun vadeli etki yaratacak.

Beklenen Etkiler ve Toplumsal Kazanımlar

Kadına yönelik şiddet, insan hakları ihlali olmanın ötesinde halk sağlığı sorunu ve kalkınma engeli. Bu plan, kadınların eşit katılımını sağlayarak ekonomiyi canlandıracak. Önceki planlarda elde edilen kazanımlar –örneğin KADES uygulamasının yaygınlaşması– temel alınarak, şiddet oranlarında düşüş hedefleniyor. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan plan, toplumsal dayanışmayı pekiştirecek.

Kaynak

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı